Wróciliśmy z lubelskiego SANS-u pełni radości i wrażeń. Magia teatru znowu zadziałała, artyści byli wspaniali, a rodzinna atmosfera festiwalu była dodatkowym bonusem. Nie zabrakło też oficjalnego, jubileuszowego spotkania i bankietu, w końcu 35 lat Spotkań Artystów Nieprzetartego Szlaku to nie bagatela!

Było nam również bardzo miło, że nasza Pani Reżyser Anna Jędryczka – Hamera otrzymała Medal Prezydenta Miasta Lublin w uznaniu za pracę na rzecz rozwoju osób z niepełnosprawnościami, a działający we Wrocławiu 30 lat Teatr Integracyjny EUFORION i jego aktorzy zostali nagrodzeni dyplomami i medalami Fundacji Nieprzetartego Szlaku w Lublinie.

     

Przy okazji małe wspomnienie:

Znowu jedziemy na spotkanie. Wrocław, Opole, Częstochowa, do Lublina.
Spotkania Artystów Nieprzetartego Szlaku mają już 35 lat. Teatr EUFORION 05.05.2025 obchodził 30. urodziny.
To wtedy odbyła się premiera spektaklu „Wiatroaeroterapia” podczas Zjazdu Naukowego  Psychiatrów Polskich. Studenci muzykoterapii i pacjenci Specjalistycznego Zespołu Psychiatrycznej Opieki Zdrowotnej pracowali razem z inicjatywy dr n.med. Andrzeja Janickiego nad tekstami zdrowych i chorych opowiadających o szaleństwie, chorobie, cierpieniu i tęsknocie za światem i ludźmi. Tytuł zaczerpnęliśmy od Andrzeja Bursy. Spektakl wypadł świetnie. Potem były następne w różnych miejscach we Wrocławiu, później na Dolnym Śląsku.
Ale przez prawie 10 lat wydawało nam się, że jesteśmy sami, choć niewiarygodne było dla nas, że idea teatru osób niepełnosprawnych, tak popularna na zachodzie Europy, w Polsce się nie rozwija. I wtedy wybraliśmy się na Biennale Teatrów Osób Niepełnosprawnych w Łodzi, gdzie spotkaliśmy Michała Stanowskiego i Vitalija Ljubotę. To dzięki nim ruszyliśmy do Lublina, a potem dalej, do Kijowa.
Nasz pierwszy udział w przeglądzie teatralnym w Lublinie był szokiem.

W Teatrze EUFORION występują osoby chorujące na ciężkie choroby psychiczne, takie jak schizofrenia, czy psychoza afektywna dwubiegunowa. Takie zaburzenia mogą stanowić duży problem, ale ich często nie widać, ukrywają się pod formalnym dostosowaniem. To wydaje się bezpieczne, ale usztywnia, okrada ze spontaniczności. Często utrudnia pokazywanie prawdy, a teatr potrzebuje i prawdy i spontaniczności.

W Lublinie zaskoczyło nas to, że zarówno na widowni jak i na scenie prawdy się nie ukrywa. Osoby niesłyszące, niewidome, siedzące na wózkach, czy obdarzone nietypowymi twarzami i sylwetkami nie wstydzą się swojej odmienności. Instruktorzy teatralni bardzo często wspaniale dostosowują prezentację teatralną do możliwości swoich aktorów. Zespoły uczestniczące w Nieprzetartym Szlaku odnajdują swoją prawdę  na bardzo różne teatralne sposoby. Jedni wspaniale tańczą, inni śpiewają, jeszcze inni wykorzystują plastyczne środki ekspresji. Ale najważniejsze jest to, że nie skupiamy się tylko na własnej prezentacji, ale oglądamy innych, podpatrujemy ich ekspresję, odwagę, ale i dyscyplinę. Bo bez tego nie ma dobrego teatru. Festiwal w Lublinie traktuje widzów tak samo jak aktorów. To bardzo rzadkie, ale i trudne. W czasie gdy kolejny zespół się przygotowuje, rewelacyjni animatorzy mobilizują widzów by wyszli ze swojej strefy komfortu. Łatwo siedzieć i patrzeć, ale tu trzeba wspólnie śpiewać i tańczyć, być częścią widowiska. Na początek bez zmian miejsca.
To efekt ogromnej pracy Fundacji Nieprzetartego Szlaku. To wspaniałe i nie jest w Polsce częstą praktyką. Bardzo cieszymy się, że od kilkunastu lat spotykamy się w Lublinie i mamy nadzieję, że Nieprzetarty Szlak będzie wędrował różnymi ścieżkami jeszcze wiele lat.
Anna Jędryczka-Hamera i Teatr EUFORION
(8.05.2025, gdzieś między Kielcami a Radomiem).